بسیاری از دردهای مزمن استخوانی و مفصلی که ریشه های غضروفی دارند، با استفاده از روشهای درست فیزیوتراپی قابل درمان هستند. زانو درد و شانه درد در فهرست متداولترین عارضهها قرار دارند که شرایط زندگی عادی را برای هر کسی مشکل و حتی ناممکن میسازند. درمان زانو درد به همراه درمان شانه درد با استفاده از تکنیکهای مدرن و تخصصی فیزیوتراپی امکان پذیر است.
زانو درد میتواند در اثر ضربه و یا فشارهای مکرر و حتی آسیب دیدگیهای جزئی که حالا با گذشت زمان مزمن شدهاند، ظاهر شود. برای چنین دردهایی لازم است تا از خدمات درمان زانو درد بهرهمند شوید. البته نوع پروسه درمان و اجرای روشهای فیزیوتراپی کاملاً وابسته به نوع آسیب دیدگی، مقدار تخریب بافت غضروفی و یا استخوانی و در نهایت اختلال حرکتی ایجاد شده دارد که باید با صلاح دید ارتوپد و تشخیص فیزیوتراپ انجام پذیرد. برای برخورداری از هر نوع خدمات درمانی زانو درد میتوانید از مرکز فیزیوتراپی ماهان استفاده کنید. این خدمات درمانی به قرار زیر هستند.
بررسی نوع زانو درد
اولین قدم برای اجرای خدمات درمان زانو درد بررسی نوع آسیب است. تیم فیزیوتراپی با اطلاع از نوع عارضه و شدت آن میتواند بهترین روش درمانی را در پیش بگیرد. در گروه فیزیوتراپی ماهان با دقت و روشهای تشخیص حرفهای نوع و شدت درد تعیین خواهد شد. انواع این دردها به قرار زیر هستند:
- زانو درد حاد
- زانو درد تحت حاد
- زانو درد مزمن
زانو درد حاد
به دردهای شدید ناحیه زانو گفته میشود که در حد فاصل ۱ الی ۷ روز پس از حادثه رخ میدهند. در این بازه چارهای جز استراحت به زانو ندارید. البته نوع استراحت و شرایط قرارگیری زانو در بهبود ساختارهای آسیب دیده کاملاً تأثیرگذار است. معمولاً دورههای درمان حرکتی پس از طی شدن این مرحله از زانو درد آغاز میشود.
زانو درد تحت حاد
به دردهای زانو در حد فاصل ۲ الی ۶ هفته پس از حادثه گفته میشود. این بازه مرحله کلیدی برای درمان مؤثر بخشهای آسیب دیده است. فیزیوتراپ آگاه در این بازه با توجه به شدت حادثه و نوع آسیب از ورزش و یا ماساژ ملایم برای بهبود حرکتی زانوی آسیب دیده استفاده میکند.
زانو درد مزمن
به دردهای زانو در حد فاصل ۸ الی ۱۲ هفته پس از حادثه گفته میشود. این دردها در طول این دوره طولانی مزمن شده و از بین نمیروند. فرد آسیب دیده لازم است تا حتماً توسط پزشک ارتوپد معاینه شود. از طرفی روشهای فیزیوتراپی از چگونگی استراحت زانو تا انجام حرکتهای اصلاحی در شرایط مزمن کاملاً تخصصی است و همراه با بررسی دقیق موضع آسیب دیده انجام میشود.
دلایل زانو درد
زانو درد میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که برخی از مهمترین آنها شامل موارد زیر است:
آرتروز (استئوآرتریت): شایعترین علت زانو درد در افراد میانسال و سالمند، ساییدگی و فرسایش مفصل زانو است که به تدریج باعث التهاب، درد و کاهش دامنه حرکتی میشود.
آسیبهای ورزشی: ورزشهایی مانند فوتبال، بسکتبال و دویدن میتوانند باعث کشیدگی رباطها، پارگی مینیسک یا آسیب به مفصل زانو شوند.
التهاب تاندونها (تاندونیت): این عارضه معمولاً در افرادی که فعالیتهای پرتحرک مانند دویدن یا پریدن انجام میدهند، دیده میشود.
مشکلات ناشی از اضافهوزن: وزن زیاد فشار مضاعفی به مفاصل زانو وارد کرده و خطر ابتلا به آرتروز زانو را افزایش میدهد.
ضعف عضلات اطراف زانو: عضلات ضعیف نمیتوانند به درستی از مفصل زانو حمایت کنند، که این امر میتواند باعث درد و بیثباتی زانو شود.
آسیبهای ناشی از حرکات نادرست: خم شدن یا چرخش ناگهانی زانو میتواند منجر به آسیبهای جدی در این ناحیه شود.

مراحل خدمات فیزیوتراپی برای درمان زانو درد
مراحل فیزیوتراپی درمان زانودرد پس از ارجاع دکتر ارتوپد آغاز میشود که لازم است تا نوع درد، مقدار و شدت آسیب زانو به درستی تشخیص داده شود. در عین حال لازم است تا یک پروسه دقیق برای مدیریت درمان زانو درد پیش بینی شود. درمان با بررسی علایم درد و نوع مشکلات حرکتی ایجاد شده آغاز خواهد شد. فیزیوتراپ از شما درباره سابقه مشکل شما و عوامل تشدید کننده درد و تسکین کننده صحبت خواهد کرد. در این مرحله لازم است تا سوابق پزشکی بیمار به طور کامل بررسی شود.
خدمات معاینه زانو در فیزیوتراپی
معاینه براساس معیارهای فیزیوتراپی از مهمترین مراحل درمان زانو درد است. فیزیوتراپ براساس معاینات خود میتواند نوع روش درمانی و تکنیکهای فیزیوتراپی را اجرا نماید. این معاینات در مراحل مقدماتی درمان زانو درد به قرار زیر هستند:
- لمس کردن ناحیه درد
- بررسی نحوه راه رفتن فرد
- اندازهگیری و بررسی دامنه حرکت پاها
- اندازهگیری قدرت پاها
- بررسی شرایط تعادل بدن
- اندازهگیری و بررسی نوع تورم
- انجام تستهای ویژه در شرایط خاص
لمس کردن ناحیه درد
فیزیوتراپ با دستهای خود ناحیه درد و بخش آسیب دیده اطراف زانو را لمس میکند. در این مرحله از معاینه هر نوع ناهنجاری، توده و یا بیرون زدگی ارزیابی خواهد شد. همچنین از طریق لمس میتوان دردناک بودن نقاط آسیبدیده را ارزیابی کرد.
بررسی نحوه راه رفتن
فیزیوتراپ از مهارت کافی برای تشخیص الگوی درست راه رفتن برخوردار است. کافی است تا در مقابل یک فیزیوتراپ ماهر اندکی راه بروید تا تمامی ناهنجاریهای حرکتی در محل زانوی آسیب دیده بررسی شود. این مرحله از معاینه کاملاً تخصصی بوده و تأثیر مستقیم بر تشخیص و تعیین تکنیک مناسب فیزیوتراپی دارد.
اندازهگیری و بررسی دامنه حرکت پاها
منظور از دامنه حرکت حداکثر مقدار خم شدن و یا صاف شدن زانوها است. فیزیوتراپها با استفاده از ابزارهای خاصی میتوانند محدوده حداکثر حرکت زانو را اندازهگیری کنند. اطلاعات این مرحله از معاینه زانو در تشخیص نوع آسیب و تعیین روش درمانی امری کلیدی است.
اندازهگیری قدرت پاها
این مرحله از معاینه برای بررسی سالم بودن و یا آسیب دیدن اتصالات عضلانی اطراف زانو است. در این مرحله فیزیوتراپ بررسی میکند که آیا ضعف و یا عدم تعادل عضلانی باعث درد زانو شده و یا بخشی از اتصالات عضلانی در ناحیه زانو آسیب دیده و یا پاره هستند.
بررسی شرایط تعادل بدن
مشکلات زانو عموماً به عدم تعادل بدن ختم میشود. هر اندازه آسیب زانو بیشتر باشد، شدت به هم خوردن تعادل بدن نیز بیشتر است. فیزیوتراپ با بررسی تعادل میتواند مقدار تنش و فشار بیش از حد زانو را ارزیابی کند.
اندازهگیری و بررسی نوع تورم
در بسیاری از موارد پس از آسیب ناحیه زانو تورم دیده میشود که نوع و مقدار آن نشانه عمق و موضع آسیب دیده است. فیزیوتراپ با بررسی نوع تورم میتواند در مورد شرایط ناحیه آسیبدیده و حتی روشهای درمان زانو درد اقدام کند.

روشهای درمان زانو درد چه هستند؟
پس از طی شدن مراحل معاینه فاز درمانی از طریق روشهای فیزیوتراپی آغاز میشود. فیزیوتراپ با توجه به نتایج معاینه در مورد موضع آسیب دیده تصمیمگیری خواهد کرد و روش درمانی مناسب را اتخاذ میکند. اما در نهایت موفقیت درمان زانو درد از طریق روشهای فیزیوتراپی به همکاری افراد بستگی دارد. این روشها شامل درمانهای پاسیو (غیرفعال) و درمانهای اکتیو (فعال) است. در بسیاری از موارد فیزیوتراپ انجام برخی از حرکتهای ورزشی را با هدف تقویت عضلات ناحیه زانو توصیه خواهد کرد.
انجام حرکتهای خاص ورزشی مهمترین تکنیک درمانی زانو درد است. اما در موازات حرکتهای ورزشی ممکن است که فیزیوتراپ انجام برخی دیگر از روشهای درمانی را توصیه کند. از قبیل:
- درمان اولتراسوند
- درمان تحریک الکتریکی
- درمان با تکنیک نوار حرکتی
- شوک گرمایی و یا سرمایی
- ماساژ درمانی
هر کدام از این روشها با توجه به نوع موضع آسیب دیده و عمق و شکل درد زانوها تجویز خواهد شد. در عین حال ممکن است که به صلاح دید فیزیوتراپ از چند تکنیک موازی در امتداد حرکتهای بازیابی انجام شود. دقت کنید که هدف نهایی از درمان زانو درد بازیابی تحرک عادی و قدرت کافی زانو است. لذا تمرکز فیزیوتراپ در اجرای درد روشهای اصلاح حرکتی و تقویت عضلانی است.
تمرینهای استاندارد برای درمان زانو درد
تمرینهای فیزیوتراپی زانو بهترین روش درمانی زانو درد است. برای این منظور طیف کاملی از انواع حرکتهای اصلاحی و یا حرکتها برای تقویت عضلات اطراف زانو پیش بینی شده است. انجام اصولی این حرکات باعث کاهش فشار بر روی مفصل زانو خواهد شد. البته انتخاب نوع حرکت، روش اجرای حرکت، تعداد اجرای حرکت و دوره انجام آن به عهده فیزیوتراپ است. لذا در صورت زانو دردهای مزمن هرگز این حرکتها را بدون مشورت فیزیوتراپ انجام ندهید. مؤثرترین تمرینها برای درمان زانو درد به قرار زیر هستند:
1. حرکت پل:
یک حرکت مؤثر در تقویت عضلات اطراف زانو است که در روش انجام آن فرد به پشت دراز کشیده و هر دو زانوی خود را خم میکند. لازم است تا موقعیت پاها با استخوان لگن فاصله داشته باشد. در این شرایط باید باسن را منقبض کرده و تا حد ممکن بالا بیاورید. این حرکت باعث درگیر شدن همسترینگ و عضلات باسن شده که در تقویت عضلات منتهی شده به زانو تأثیرگذار است.
2. حرکت بلند کردن مستقیم پاها:
در اجرای این حرکت فیزیوتراپ از بیمار میخواهد که به پشت دراز کشیده و یک زانوی خود را خم کند و پای دیگر را روی زمین صاف بگذارد. در این شرایط باید زانوی پای صاف را سفت کرده و تا ارتفاع زانوی خم شده بالا بیاورید. این حرکت باعث تقویت عضلات چهارگانه زانو خواهد شد.
3. حرکت استپ آپ:
یک حرکت خیلی ساده اما خیلی مؤثر برای تقویت عضلات و در نهایت درمان زانو درد است. این حرکت با بالا و پایین رفتن بر روی یک سطح مرتفع مانند جعبه و یا پله انجام میشود. برای اجرای این حرکت باید ابتدا یک پا و سپس پای دیگر را روی پله قرار داده و همین ترتیب را در پایین آمدن ادامه دهید. ارتفاع پله به تشخیص فیزیوتراپ تعیین خواهد شد. در عین حال با پیشرفت مسیر درمان میتوانیم ارتفاع پله را افزایش دهیم. فیزیوتراپها این حرکت را برای تقویت عضله پهن میانی و برای ثبات کشکک تجویز میکنند.
4. حرکت اسکات با توپ و دیوار:
یکی دیگر از حرکتهای مؤثر درمان زانو درد است که با قرار دادن یک توپ بین کمر و دیوار اجرا میشود. فیزیوتراپ از بیمار میخواهد که استخوان ران پاها را از هم دور کرده و سپس باسن و زانوهای خود را خم کند. در شرایطی که رانها تقریباً موازی سطح زمین هستند، پشت خود را صاف نگه داشته و زانوها را روی مچ پا قرار دهد. سپس با انقباض باسن به حالت اولیه خود بازگردد.
5. حرکت راه رفتن مورب:
این حرکت برای هر نوع درد زانو تجویز نمیشود و عموماً در دستهبندی حرکتهای اصلاحی پیشرفته پس از طی شدن مرحله مقدماتی درمان زانو درد قرار دارد. در اجرای این حرکت فیزیوتراپ دور قوزک پا را با یک نوار میبندد. سپس از بیمار میخواهد که به حالت اسکات بنشیند. در این شرایط وزن بدن بر روی پاشنه پا وارد خواهد شد. حالا بیمار باید به طرفین حرکت کرده و بر روی باسن خود تمرکز کند. بهترین حالت برداشتن ۱۰ قدم به سمت راست و سپس ۱۰ قدم به سمت چپ در این شرایط است.
مدت اجرای خدمات درمان زانو درد چه مقدار است؟
فیزیوتراپی درمان زانو درد یک پروسه نسبتاً طولانی است که با هدف تقویت عضلات و اصلاح حرکتی محل زانوها انجام میشود. دقت کنید که پزشک ارتوپد پس از معاینات خود تنها مواردی که امکان اصلاح و درمان به روش غیر جراحی دارند را برای فیزیوتراپی معرفی میکند. لذا زمانی که به صلاح دید ارتوپد در نزد فیزیوتراپها هستید، مطمئن باشید که اجرای روشهای درمانی مؤثر را در پیش گرفتهاید. اما لازم است تا با فیزیوتراپ همکاری کرده و مدت زمان اجرای درمان را به طور کامل سپری کنید. معمولاً پروسه اجرای فیزیوتراپی درمان زانو درد برای ۲ الی ۳ بار در هر هفته و به مدت حداقل ۶ هفته تنظیم میشود. البته مدت اجرای این پروسه وابسته به نوع و شدت آسیب زانو و چگونگی اختلالات حرکتی ایجاد شده دارد.
خدمات درمان زانو درد در فیزیوتراپی ماهان
روشهای فیزیوتراپی برای درمان زانو درد گسترده است. اما هر روشی لازم است تا با توجه به نوع آسیب، شدت آسیب و شدت درد انجام پذیرد. معمولاً پروسه درمان زانو درد با اجرای روشهای غیرفعال و برای تسکین درد و کاهش تورم و در نهایت توانایی و انجام حرکات آغاز میشود. در مراحل بعدی که بیمار از شرایط حاد و مزمن دردهای آزار دهنده رها شده است، میتوانیم از روشهای فعال و اصلاح حرکتی تا تقویت عضلات را تجویز کنیم.
در تمام پروسه درمان تمرکز فیزیوتراپ برای بهبود حرکت و بازیابی توانایی از دست رفته موضع آسیبدیده است. لذا لازم است تا با معاینه دقیق مراحل مناسب درمان زانودرد انتخاب شوند. برای بهرمندی از انواع خدمات فیزیوتراپی درمان زانو درد میتوانید از خدمات تخصصی گروه فیزیوتراپی ماهان استفاده کنید.
سوالات متداول درباره درمان درد زانو
شایعترین علل زانو درد چیست؟
زانو درد میتونه به دلایل مختلفی از جمله آرتروز، آسیب رباط، التهاب تاندون، یا حتی استفاده بیش از حد از مفصل زانو ایجاد بشه.چه زمانی باید برای زانو درد به فیزیوتراپی مراجعه کنیم؟
اگر درد زانو بیشتر از چند روز طول کشید، با فعالیت بدتر شد، یا باعث محدودیت در حرکت شد، بهتره به فیزیوتراپیست مراجعه کنید.فیزیوتراپی چه کمکی به درمان زانو درد میکنه؟
فیزیوتراپی با استفاده از تمرینات تخصصی، تکنیکهای دستی و دستگاههای فیزیوتراپی مثل لیزر و اولتراسوند، به کاهش درد، تقویت عضلات و بهبود عملکرد زانو کمک میکنه.آیا زانو درد همیشه به دارو نیاز دارد؟
نه لزوماً. گاهی فقط با اصلاح سبک زندگی، تمرین درمانی و درمانهای غیر دارویی مثل فیزیوتراپی، میشه درد رو کنترل کرد. دارو معمولاً برای کاهش التهاب یا درد شدید تجویز میشه.چه دارویی برای زانو درد مفیده؟
داروهایی مثل مسکنها، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و گاهی مکملهایی مثل گلوکوزامین استفاده میشن، اما باید حتماً با نظر پزشک مصرف بشن.آیا ورزش برای زانو درد خطرناک نیست؟
اگر تمرینات زیر نظر فیزیوتراپیست و متناسب با وضعیت زانو باشه، نه تنها خطرناک نیست، بلکه خیلی مفیده و به درمان کمک میکنه.چه کارهایی به پیشگیری از زانو درد کمک میکنه؟
کنترل وزن، تقویت عضلات اطراف زانو، استفاده از کفش مناسب و پرهیز از حرکات پر فشار یا نشستن طولانیمدت از جمله راهکارهای مهم پیشگیریه.